SERBEST BÖLGE

1. Yabancı Sermaye;

17.6.2003 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ile 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır. Bu doğrultuda,

• Yeni bir şirket veya şube kurmak, mevcut bir şirkete doğrudan veya dolaylı iştirak etmek, yatırım yapmak, sermaye artışında bulunmak ve hisse devirleri için Hazine Müsteşarlığından alınması gerekli ön izinler,
• Her bir yabancı ortak başına asgari 50.000 ABD doları getirilmesi zorunluluğu kaldırılmıştır.
• Yabancı yatırımcılar tarafından Türkiye’de doğrudan yabancı yatırım yapılması serbesttir.
• Yabancı yatırımcılar yerli yatırımcılarla eşit muameleye tabidirler.

2. Şirket Kuruluşu

Ana Sözleşme – 1998/4 Sayılı Genelge
Serbest bölge adresli şirket ana sözleşmesi düzenlenmesine ilişkin hususlar

• Şirket unvanının serbest bölge faaliyetine uygun olarak belirlenerek, “Amaç ve Konu” başlıklı maddenin bu kapsamda düzenlenmesi
• Şirket Ana Sözleşmesinin “Unvan”, “Amaç ve Konu” ve diğer ilgili başlıkları altında yer alacak hükümlerde “ithalat” ve “ihracat” sözcükleri yerine “alım-satım” ifadesinin kullanılması gerekmektedir.
• “Şirketin Merkezi” başlıklı maddenin tebliğde belirtilen şekilde düzenlenmesi
• Şirketin süresi, en az faaliyet ruhsatı süresi kadar olacak şekilde düzenlenecektir.

Ana Sözleşmenin Noterde Onayı

Şirket ana sözleşmesi elektronik ortamda genelge doğrultusunda hazırlanarak noterde onaylattırılır. Noterde ayrıca  şirketi temsile yetkili kişi Ticaret Sicil Memurluğu’na iletilmek üzere tescil talepnamesi (imza beyanı) hazırlatır.

Potansiyel Vergi Kimlik Numarası ve Banka Süreci

Şirket ana sözleşmesi oluşturulduğunda sistem otomatik olarak potansiyel vergi kimlik numarası oluşturur. Ancak kuruluş aşamasında bankaya şirket sermayesinin 1/4’ünü yatırabilmek için potansiyel vergi nosuna ihtiyaç vardır.  Bankaya gidilerek ortaklar tarafından şirket adına sermayenin %25’i bloke ettirilir ve bankadan ilgili ticaret sicil memurluğuna hitaben bilgi yazısı alınır.

Belgelerin Tamamlanması ve Ticaret Siciline İletilmesi

Kuruluş Evrakları

• Dilekçe (İmzalı-kaşeli)
• Şirket ana sözleşme
• Pay bedellerinin en az yüzde yirmi beşinin Kanuna uygun olarak bankaya yatırıldığını gösterir banka mektubu
• Şirket sermayesinin on binde dördünün Halk Bankasına yatırıldığına dair dekontunun aslı ve fotokopisi (Türkiye Halk Bankası Ankara Kurumsal Şubesi 80000011(IBAN no:TR40 0001 2009 4520 0080 0000 11) nolu Rekabet Kurumu hesabına) Şirket sermayesinin on binde dördü nispetinde yapılacak ödemeye dair banka dekontu
• Oda kayıt beyannamesi ETC.

Belgeler tamamlandıktan sonra bağlı bulunulan Ticaret Siciline iletilir, bu süreçte ilgili harçlar başvuru esnasında yatırılmalıdır. Başvuru onaylandıktan sonra tescil yazısı, sicil tasdiknamesi alınmalıdır.

Ana Sözleşmenin Noterde Onayı

Şirket ana sözleşmesi elektronik ortamda genelge doğrultusunda hazırlanarak noterde onaylattırılır. Noterde ayrıca  şirketi temsile yetkili kişi Ticaret Sicil Memurluğu’na iletilmek üzere tescil talepnamesi (imza beyanı) hazırlatır.

Potansiyel Vergi Kimlik Numarası ve Banka Süreci

Şirket ana sözleşmesi oluşturulduğunda sistem otomatik olarak potansiyel vergi kimlik numarası oluşturur. Ancak kuruluş aşamasında bankaya şirket sermayesinin 1/4’ünü yatırabilmek için potansiyel vergi nosuna ihtiyaç vardır.  Bankaya gidilerek ortaklar tarafından şirket adına sermayenin %25’i bloke ettirilir ve bankadan ilgili ticaret sicil memurluğuna hitaben bilgi yazısı alınır.

Belgelerin Tamamlanması ve Ticaret Siciline İletilmesi

Kuruluş Evrakları

• Dilekçe (İmzalı-kaşeli)
• Şirket ana sözleşme
• Pay bedellerinin en az yüzde yirmi beşinin Kanuna uygun olarak bankaya yatırıldığını gösterir banka mektubu
• Şirket sermayesinin on binde dördünün Halk Bankasına yatırıldığına dair dekontunun aslı ve fotokopisi (Türkiye Halk Bankası Ankara Kurumsal Şubesi 80000011(IBAN no:TR40 0001 2009 4520 0080 0000 11) nolu Rekabet Kurumu hesabına) Şirket sermayesinin on binde dördü nispetinde yapılacak ödemeye dair banka dekontu
• Oda kayıt beyannamesi ETC.

Belgeler tamamlandıktan sonra bağlı bulunulan Ticaret Siciline iletilir, bu süreçte ilgili harçlar başvuru esnasında yatırılmalıdır. Başvuru onaylandıktan sonra tescil yazısı, sicil tasdiknamesi alınmalıdır.

İmza Sirkülerinin Hazırlanması ve Defter Tasdiki

Şirket ana sözleşmesinin Ticaret Sicilinde tescilinden sonra şirket tüzel kişilik kazanmıştır. Şirketi temsil edecek olan şirket müdürü böylece noterde şirket unvanı altına atacağı imza örnekleriyle imza sirkülerini hazırlatabilir.
Şirketin tescil edildiği gün yasal olarak zorunlu olan tüm defterler noterde tasdik ettirilmelidir.

Vergi Dairesine İşe Başlama Bildirimi ve Kayıt

Şirketin tescilinden sonra faaliyet alanında bulunulan vergi dairesine başvuruda bulunulur.

İlgili vergi dairesi yukarıda yazılı belgelerde bulunan bilgilere dayanarak şirketin adresini kontrole gider ve bir yoklama tutanağı düzenleyerek şirket yetkilisinin imzasını alır. Bu tutanak sonrasında şirket vergi dairesinden Vergi Levhası talep edebilir.

3. Serbest Bölge

Faaliyet Ruhsatı Seçenekleri

Serbest Bölgelerde faaliyet gösterecek olan firmalar, faaliyet konusuna uygun olarak “Faaliyet Ruhsatı” başvurusunda bulunur. Faaliyet ruhsatı çeşitleri şu şekildedir:

• Üretim; Üretimde kullanılan hammadde ve ara malların alımı, üretilen malların satışı, markalanması, ambalajlanması, etiketlenmesi ve sergilenmesini içeren tüm faaliyetler.
• Alım-Satım; Ticareti yapılan malların alım-satımı, depolanması, etiketlenmesi, ambalajlanması ve sergilenmesi
• Montaj-Demontaj; Makine ve teçhizat montajı veya demontajı
• Bakım-Onarım; Makine ve teçhizat bakımı ve onarımı
• Diğer (Bankacılık, Danışmanlık vb.)

Faaliyet ruhsatı süresi, firmanın yapacağı faaliyet ve kiralama seçeneğine göre farklılıklar göstermektedir:

• Arazi kiralayıp kendi binasında üretim yapacak yatırımcı kullanıcılar için bu süre 45 yıl,
• Hazır bina kiralayarak üretim yapacak firmalar için 20 yıl,
• Alım-Satım ve Montaj-Demontaj yapacak firmalar için 15 yıldır.
• Faaliyet Ruhsatı Başvuru Aşamaları

Faaliyet Ruhsatı müracaatı için yapılması gerekenler şu şekilde sıralanabilir:

• Serbest Bölge Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu T.C. Ekonomi Bakanlığı web sitesinden temin edilerek doldurulur.
• T.C. Merkez Bankası, Serbest Bölgeler Özel hesabına ESBAŞ’tan alınan 2 örnek dilekçe ile $5.000 başvuru ücreti yatırılır.
• Doldurulan Başvuru Formu’nun ekine, şirketi ve bölgede yapacağı faaliyeti anlatan tanıtıcı yazı, üretici firmalar için üretim akış şeması, Bölgeye getirilecek ve satılacak malların GTİP numaraları $5.000’lık Merkez Bankası dekontu, şirket ana sözleşme taslağı ve şirket ortaklarının imza beyannameleri konur.
• Müracaat dosyası ve ekleri Ege Serbest Bölge Müdürlüğü ve T.C. Ekonomi Bakanlığı Serbest Bölgeler Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğü’ne gönderilir.
• Genel Müdürlük tarafından müracaat değerlendirilir.
  Değerlendirmenin olumsuz olması halinde müracaat ücreti iade edilir.
• T.C. Ekonomi Bakanlığı Serbest Bölgeler Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğü’nden gelen “uygunluk yazısı”nı takiben, ESBAŞ tarafından Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne hitaben şirketin Ege Serbest Bölgesi’nde faaliyet göstereceğine dair bir yazı yazılır.
• Şirketin, Ticaret Sicil Gazetesi ile birlikte (veya yayınlanacağına dair verilen küpür ile) tekrar ESBAŞ’a gelmesinden sonra (“Uygunluk yazısı”nı takiben 30 gün içinde) kira sözleşmesi yapılır.
• Sözleşme, Ege Serbest Bölge Müdürlüğü’nün onayından sonra T.C. Ekonomi Bakanlığı Serbest Bölgeler Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğü’ne Faaliyet Ruhsatı’nın çıkarılması için gönderilir.
• Genel Müdürlük Faaliyet Ruhsatını düzenleyerek ilgili kullanıcıya gönderir.
  Ruhsatın düzenlenmesi ile birlikte, Vergi Usül Kanunu’na göre tutulması gereken muhasebe defterleri alınır ve noterden onaylatılır, Vergi dairesine bildirimde bulunulur. Maliye denetimli fatura bastırılır.
• Serbest Bölge envanter defteri bastırılarak, Ege Serbest Bölge Müdürlüğüne ve Ege Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğüne onaylatır. Bu deftere Serbest Bölgeye gelen eşyalar ve Serbest Bölgeden çıkan eşyalar tarih sırasına göre kayıt edilir.
• Şirket, personeli için Ege Serbest Bölge Müdürlüğü’ne başvurarak ‘Serbest Bölge Giriş Kartı’ alır.
• Şirkete ait araçların Serbest Bölge’ye girebilmesi için ESBAŞ’tan alınan bir form doldurularak “Pasavan Pulu” alınır.